Tại sao vị trí đặt loa lại quan trọng dữ thần vậy?

Anh em tưởng tượng cái loa nó phát ra âm thanh giống như mình ném một hòn đá xuống mặt hồ vậy đó. Sóng âm nó lan ra, đụng vô tường, trần, sàn rồi dội ngược lại tai mình. Nếu anh em đặt loa sát tường, tiếng Bass nó sẽ bị cộng hưởng, nghe ù rền, lấn át hết lời ca sĩ.

Cái đích đến của anh em mình là làm sao để âm thanh trực tiếp từ loa đến tai phải nhiều hơn âm thanh dội từ tường. Để hiểu sâu về cách sóng âm phản xạ và tương tác với môi trường, anh em có thể ngó qua tài liệu của Wikipedia về Âm học phòng nghe (Room acoustics). Nắm được cái gốc này, anh em mới thấy việc kê loa nó “vi diệu” cỡ nào.

Quy tắc 1/3: Công thức “Vàng” cho phòng nghe Sài Gòn

Quy tắc này cực kỳ đơn giản nhưng hiệu quả thì thôi rồi. Nó dựa trên việc chia chiều dài của căn phòng ra làm 3 phần bằng nhau.

Cách làm: Anh em đo chiều dài phòng (từ bức tường sau loa đến bức tường sau lưng mình). Sau đó, hãy đặt mặt trước của loa nằm ngay trên đường kẻ 1/3 đó.

Vị trí ngồi: Điểm ngọt (Sweet spot) để anh em ngồi nghe cũng nên nằm ở vạch 1/3 tính từ tường sau lưng mình.

Tại sao phải là 1/3? Vì ở vị trí này, các hiện tượng Sóng đứng (Standing Wave) gây ù gắt thường bị triệt tiêu tốt nhất, giúp tiếng Bass sâu, gọn và sân khấu âm thanh (Soundstage) mở rộng thênh thang.

Checklist 5 bước Set-up loa chuẩn “Thợ thi công”

Dưới đây là danh sách kiểm tra mà team Saigon Audio luôn dùng khi đi lắp đặt thực tế cho khách, anh em lưu lại mà xài:

Bước 1: Khoảng cách với tường sau

Checklist:

Loa cách tường sau ít nhất 0.6m đến 1m (càng xa tiếng càng thoát).

Nếu phòng quá nhỏ, ít nhất cũng phải chừa ra 20-30cm.

=> Sản phẩm liên quan: Phân biệt Tiêu âm và Tán âm: Tự làm phòng nghe chuẩn tại nhà.

Bước 2: Khoảng cách với tường bên

Checklist:

Hai loa phải cách đều hai bức tường bên để âm hình không bị lệch.

Khoảng cách từ loa đến tường bên nên khác với khoảng cách từ loa đến tường sau (để tránh cộng hưởng trùng tần số).

Bước 3: Khoảng cách giữa hai loa

Checklist:

Hai loa cách nhau khoảng 2m đến 3m là đẹp.

Khoảng cách này nên bằng với khoảng cách từ loa đến tai người nghe (tạo thành một hình tam giác đều).

Bước 4: Góc chụm của loa (Toe-in)

Checklist:

Thử xoay nhẹ mặt loa hướng về phía tai người nghe.

Xoay từ từ từng chút một cho đến khi thấy tiếng ca sĩ “bay” ra ngay giữa hai loa là đạt.

Bước 5: Chiều cao của loa

Checklist:

Loa Treble phải nằm ngang tầm tai khi anh em ngồi nghe.

Dùng chân loa (Stand) vững chãi, có chân đinh để triệt rung xuống sàn nhà.

Nếu anh em xài các dòng loa của Yamaha hay các hãng lớn, họ thường có sách hướng dẫn đi kèm ghi rất rõ góc Toe-in tối ưu, anh em nhớ đọc kỹ nha.

=> Có thể bạn cũng quan tâm: Rèm cửa, thảm trải sàn và sách: Những vật liệu tiêu âm tự nhiên ít ai ngờ.

Những cái “eo” khi kê loa trong nhà phố Sài Gòn

Đi thi công ở Sài Gòn mình có cái khổ vầy nè:

Phòng khách kết hợp phòng sinh hoạt: Vợ không cho kê loa ra giữa nhà vì sợ… vấp té hoặc chiếm chỗ. Lúc này, anh em phải khéo léo dùng các tấm tiêu âm dán tường sau loa để “ăn gian” khoảng cách.

Sàn gạch men quá trơn: Tiếng dội từ sàn lên rất khó chịu. Team tui hay tư vấn khách trải thêm cái thảm lông ngay dưới chân loa, vừa đẹp vừa giúp âm thanh ấm áp hơn nhiều.

Cửa kính quá nhiều: Ở mấy chung cư Quận 2, Quận 7 hay có ban công kính lớn. Âm thanh đụng vô kính nghe gắt lắm. Anh em nhớ kéo rèm vải dày khi nghe nhạc để “thuần hóa” nó lại.

Hỏi đáp nhanh cùng thợ Saigon Audio

Hỏi: Loa có lỗ thông hơi phía sau thì kê sát tường có sao không?

Trả lời: Cực kỳ có sao nha! Lỗ thông hơi (Bass reflex) mà sát tường là tiếng Bass nó “vả” vô tường rồi dội ngược lại, nghe ù rền kinh khủng. Cách tường ít nhất 0.5m là lời khuyên chân thành của tui.

Hỏi: Tôi dùng loa Bookshelf đặt trên kệ TV được không?

Trả lời: Được, nhưng không hay bằng dùng chân loa rời. Kệ TV thường rỗng, khi loa đánh nó sẽ rung theo, tạo ra những tạp âm không đáng có. Nếu bắt buộc đặt kệ, hãy lót thêm mấy miếng cao su chống rung dưới đáy loa.

Hỏi: Quy tắc 1/3 có áp dụng cho loa Karaoke được không?

Trả lời: Karaoke thì ưu tiên độ phủ âm rộng nên thường treo loa lên cao. Còn quy tắc 1/3 này là dành riêng cho các “đồng âm” thích ngồi thưởng thức, nghe nhạc Hi-Fi tinh tế.

Lời kết 

Anh em thấy đó, đôi khi chỉ cần tốn chút mồ hôi dịch chuyển cặp loa qua lại vài chục cm thôi là chất âm đã thay đổi hoàn toàn. Đừng vội vàng đi tìm sợi Dây loa chân ái hay đổi Amply khác khi mà vị trí đặt loa hiện tại còn chưa chuẩn.

Bà con ở Sài Gòn nếu kê tới kê lui mà nghe vẫn không ưng cái bụng, hay muốn tìm một bộ chân loa vững chãi cho cặp loa cưng, cứ chạy qua văn phòng Saigon Audio Media Center (101 Nguyễn Văn Đậu, P.5, Bình Thạnh). Tụi tui có sẵn các loại chân loa, mút tiêu âm và quan trọng là có cái tâm của người thợ, sẵn sàng hỗ trợ anh em hết mình. Cần tư vấn tại chỗ thì cứ alo số 094.9362658, tui và anh em kỹ thuật sẽ có mặt hỗ trợ đo đạc ngay!